Erken Müzik Eğitimi

Platon, “Devlet” adlı ütopyasında çocukların müzik ve jimnastikle eğitilmelerini önerir. Çocuğun ritm ve ses algısının gelişmesi, bir ritmik düzen içerisinde devinen dünyayı daha kolay öğrenmesini sağlar ve zekâsını da geliştirir. Erken çocukluk döneminde (2-4 yaş) dikkat eksikliği ve konsantrasyonun henüz yeterli olmaması, çocuğun ciddî bir şekilde enstrüman çalmasını engelleyebilir. Ancak bu müzik eğitimini geciktirmemeli. Enstrüman öncesi oyunlarla müzik ve ses bilgisinin, nota ve giriş seviyesinde müzik teorisinin çocuğa öğretilmesi mümkün. Küçük yaşta çocukların müzik eğitimiyle ilgili farklı yaklaşımlar mevcut.

Alman besteci Carl Orff’ un geliştirdiği sisteme göre çocuklar müzik eğitimine; kastanyet, ritm çubukları, çan, zil, agogo, marakas gibi ritm aletleri ile başlamalı, hatta bir yan müzikal etkinlik olarak çocuklar kendi müzik aletlerini kendileri yapmalılar. Bu sistemden yola çıkarak evde tencere kapağı, kaşık, plastik kaplar ve kapaklar, şişeler vs bir çok malzemeyle alternatif enstrümanlar yapmak mümkün. Bu bir yandan çocuğunuzla kaliteli vakit geçirmenizi de sağlayacaktır. Yukarıda bahsi geçen ya da evde çocuğunuzla beraber tasarladığınız enstrümanı şarkılara eşlik ederken ritm tutmak için kullanabilirsiniz. Orff’ un sistemi okul ortamı için tasarlandığından, farklı ritmleri farklı enstrümanlarla çalarak çok sesliliği sağlamayı hedeflemektedir. Birden fazl
Bir başka müzikal yaklaşım, Dalcroze metodudur. Bu metodda ana enstrüman vücuttur. Küçük yaşlarda bu yaklaşımlar çocukların melodilere ellerini çırparak veya dans ederek, fiziksel olarak eşlik etmeleri beklenir. Çünkü vücut doğal haline bırakıldığında müziğe eşlik etme eğilimindedir.a çocuğu olanlar evde her çocuğa bir enstrüman vererek ya da hane halkından başka yetişkinleri, dede ya da babaanneleri de orkestraya dahil ederek güzel eserler ortaya koyabilirler.

 

Belli başlı müzik eğitim yöntemlerinden üçüncüsü Zoltan Kodaly’ nın geliştirdiği ve kendi adını taşıyan yöntemdir. Ona göre müzik de bir dildir ve müzik yazısı da normal yazı gibi öğrenilmelidir. Ritm konuşma dilinde var olan bir şeydir, hatta konuşmaları notalarla ifade etmek mümkündür.
Ritmle ilgili başlıca etkinlik uygun adım yürümedir. Bir şarkı söylerken çocuğunuzun bu şarkının ritminde uygun adım yürümesini sağlamak, ritm eğitiminin temelini oluşturur. Bir sonraki adım, bir yandan yürüyüp bir yandan da elini çırpmasını istemek olabilir. Bir sonraki adım, eline bir ritm enstrümanı (hiç bir şey yoksa iki kaşık) alıp bir yandan yürüyüp bir yandan şarkıyı söyleyip bir yandan da o ritm enstrümanını çalabilir. Bunu yaptıktan sonra çocuğunuza bir mehter marşı öğretip mehtercilik oynayabilirsiniz, mehterin ritmi aksak olduğu için uygun adım yürümeye göre daha zorlu gelebilir, ama önceki alıştırmaları yaptıysa başarılı olacak ve çok sevinecektir. Bir oğlunuz varsa yüz boyasıyla yüzüne bıyık çizip mehter videoları izletip onu bu oyuna hazırlayabilir, evdeki kumaş parçaları veya sargı bezinden ona bir kavuk yapıp bunu bir yaratıcı drama etkinliği haline getirebilirsiniz.Tabii bu üç yaklaşımın da sistemleri çok daha ayrıntılıdır ve ileri seviye müzik teorisi eğitimine yer vermektedirler. Ama biz burada bu metodları dünyaya aşina olmayan, küçük insanlara kazandırabilecekleri ve uygulanabilirlikleri açısından değerlendiriyoruz. Yöntemlerin hepsi farklı kazanımlar sağlıyor ve bence birbirlerini tamamlıyorlar, bu açıdan bütün yöntemlerden karma bir müzik metodu oluşturup çocuğu gündelik konuşmanın ritminin müzikal yanıyla büyülerken, danslarla eğlendirmek ve bebeklikten kalma çıngırakları sandıktan çıkarıp onlarla neşeli müzik aletleri yapmak mümkün.

İleride çocuğunuzun mutlaka enstrüman çalmasını istiyorsanız, bu etkinlikler esnasında müzik dilini de alttan alttan vermeye başlamalısınız. Bununla ilgili Türkçe kaynaklar maalesef çok kısıtlı, ancak yine de bulmak imkânsız değil. Biz en kısa zamanda piyanoya başlamak istediğimiz için, Salih Aydoğan’ ın nota değerlerini de ritm ve hikâyeyle beraber öğreten “Pofuduk Tavşanla Ritim Alfabesini Öğreniyorum” kitabını satın aldık. Henüz okumaya başlamamış olsak da faydalı olacağına inanıyorum. Kitap, nota değerlerine kelime karşılıklar bulmuş, örneğin dörtlük notaya “kaç”, iki sekizlik notaya “tavşan” demiş. İkisi bir araya geldiklerinde “Tavşan kaç” oluyor ve gerçekten ritmik konuşmada tavşan kaç, iki vuruşluk bir cümle. Kitapta bunun gibi varyasyonlar var, dört on altılık nota, “tepelere” ve bunlarla dört dörtlük “Tavşan kaş, tepelere kaç” cümlesinin müzik diliyle kaleme nasıl alındığını görmek mümkün.

Daha ileri yaşlardaki çocuklar için yine Salih Aydoğan’ ın notaların kendilerini de öğreten “Renklerle Müzik Eğitimi” kitabı tercih edilebilir.

Enstrüman eğitimi için biz Methodé Rose – Suzuki’ yle devam edeceğiz. Genelde anneler ve babalar yoğun olduklarından enstrüman için özel dersi tercih ediyorlar, ama vaktiniz ve çok değil biraz yeteneğiniz varsa, (çocuğunuzun öğrenmesini istediğiniz enstrümanı çalmayı başlangıç seviyesinde öğrenip) küçük yaşta çocukları evde kendiniz eğitmeyi tercih edebilirsiniz. Bu onun olası yanlış bir yaklaşımdan ötürü enstrümandan soğumasını engeller ve daha hızlı öğrenmesini sağlar.

Giriş seviyesinde müzik teorisi bilen çocuklar için Türkçe bir kaç piyano kitabı da var, ancak benim inceleme fırsatım olmadı, eğer incelemiş olan biri bu konuda yardımcı olursa çok memnun olurum.

Pofuduk Tavşanla Ritm Alfabesi Öğreniyorum
Yazan ve Resimleyen: Salih Aydoğan
Arkadaş Yayınları, 2012, 104 Sayfa

Renklerle Müzik Eğitimi
Yazan ve Resimleyen: Salih Aydoğan
Arkadaş Yayınları, 2010, 104 Sayfa

Bu yazı Müzik Eğitimi içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , , , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s